Print pagina

De Riepe maart 2009TBS

Tekst: Heiko Eckert

Afgelopen weekend heb ik de film ‘TBS’ gehuurd. Theo Maassen als TBS’er, dat wilde ik wel eens zien. Overigens wilde ik die film ook wel eens zien, omdat ik uit de media had begrepen dat de film het beeld over TBS’ers nuanceert. Ik zal de inhoud van de film niet verklappen, maar als je Theo Maassen cast voor de rol als TBS’er dan moet de nuance in het verhaal zelf zitten. Want Theo is volgens mij de vijfde Dalton uit Lucky Luke. Alleen de snor ontbreekt, maar verder uiterlijk een boef pur sang. En dan begint de film er nog eens mee dat hij in een kliniek zit voor een dubbele moord. Ik vond het een prachtige film, maar of hij het beeld over TBS’ers nuanceert… Misschien voor degenen die geen TBS’ers kennen. Ik ken wel een TBS’er.

Johan is 1.65 en flink wat kilo’s te zwaar. Maar dat zijn wel meer mensen. Hij is een onopvallende verschijning. In de stad gaat hij gewoon op in de massa. Vanaf zijn twaalfde levensjaar trekt Johan zich steeds verder terug. Hij gaat naar school maar verder heeft hij geen sociale contacten meer. Tegen zijn ouders en zijn zus praat hij op den duur ook bijna niet meer. Op zijn kamer begint hij op de muren te schrijven. Teksten waar geen touw aan vast te knopen is. Over buitenaards leven, de tweede wereldoorlog en onze huidige regering. Hoe alles met elkaar te maken heeft. Na enige tijd blijkt dat Johan stemmen hoort. Die stemmen vertellen hem over de duivel die bezig is de wereld te veroveren. Johan wordt een tijdje opgenomen en ingesteld op medicatie. Dat helpt. Na enige tijd mag hij weer naar huis. Zijn ouders houden goed in de gaten of hij zijn medicatie wel neemt.

Als hij zeventien is, heeft hij zijn diploma op zak. Dan gaat het mis. Johan gaat op kamers. Hij neemt zijn medicatie niet meer, verwaarloost zichzelf en zwerft door de stad. De stemmen hebben hem uitgelegd dat zijn zus verantwoordelijk is voor de dood van zijn oom. De duivel is in haar en hij ziet hem door haar ogen. Hij gaat naar haar huis en steekt daar de schutting in de tuin in brand. Als de politie komt om hem te arresteren, dreigt hij hen ook wat aan te doen. Overtuigd dat zij door de duivel gestuurd zijn om zijn zus te helpen, toont hij een aardappelschilmesje en roept dat ze eraan gaan.

Brandstichting met gevaar voor goederen en een bedreiging met het misdrijf tegen het leven gericht. De rechtbank gaf hem geen gevangenisstraf alleen een TBS. De problematiek van Johan is inmiddels zo complex dat hij achttien maanden, onbehandeld, in een gevangenis moet wachten. Geen kliniek heeft plaats voor hem. In de gevangenis houdt hij zich niet staande en uiteindelijk verblijft hij alleen nog op zijn eigen cel. Daarna, als er eindelijk plek is, verblijft hij ruim drie jaren in een kliniek en krijgt hij steeds zwaardere medicatie.

Achttien maanden en al drie jaar TBS voor een feit waarvoor je zonder stemmen in je hoofd een fikse werkstraf krijgt. Nu Johan zijn medicatie krijgt, is het rustiger in zijn hoofd. Hij heeft nog nooit iemand wat aangedaan en zal dat ook nooit doen, zegt hij. Die schutting daar had hij toen een reden voor, maar die reden is er nu niet meer. Hij wil weer gewoon opgaan in de massa.

TBS’ers zijn er in alle soorten en maten. Je hebt moordenaars en zedendelinquenten. Maar er zijn ook mensen als Johan en daar hoor ik zelden wat over. Ze scoren niet. Toch geldt ook hier de regel die geldt voor vele groepen. De TBS’er bestaat niet.

Heiko Eckert is vaste columnist voor de daklozenkrant van Noord-Nederland, De Riepe.

Terug naar het nieuwsoverzicht