Print pagina

De Riepe september 2009Feilloos rechtsysteem

Tekst: Heiko Eckert

Er deugt niets van ons rechtssysteem, is een vaak gehoorde klacht. Ligt er een beetje aan wat je onder deugen verstaat, zou ik zeggen. Als daarmee bedoeld wordt dat er geen fouten gemaakt mogen worden en er geen verkeerde uitspraken van rechters mogen zijn, dan klopt het. Maar dat rechtssysteem hebben ze nergens. En dat zal ook nooit bestaan. Waar is het beter dan? Laatst las ik op teletekst dat in de VS sinds 1989 al 241 mensen op vrije voeten zijn gesteld nadat DNA-onderzoek hun onschuld had aangetoond. Dus daar moet je ook niet zijn. Vermoedelijk is het hier beter. Aan de andere kant geven Amerikanen hun fouten makkelijker toe, vermoed ik. Dus zo eenvoudig is het ook weer niet.

In mijn praktijk zie ik regelmatig zaken waar ik vind dat mijn cliënt vrijgesproken moet worden, omdat ik denk dat hij het niet gedaan heeft. Maar ook dan weet ik het niet zeker. Ik weet alleen wat mijn cliënt mij vertelt en dat hoeft niet altijd waar te zijn. Fouten zijn in een systeem niet te voorkomen en daarmee horen zij erbij. Het enige dat de maatschappij kan proberen is de kans op een rechterlijke dwaling zo klein mogelijk maken. Soms dwaalt de rechter ook als hij iemand vrijspreekt. Ook dat hoort erbij en is niet te voorkomen.

Enige jaren geleden stond ik Adriaan bij die voor moest komen, omdat hij zich schuldig zou hebben gemaakt aan openlijke geweldpleging. Hij zou in het uitgaansgebied betrokken zijn geweest bij een vechtpartij tussen twee groepen waarbij hij iemand een vuistslag in het gezicht zou hebben gegeven.

Adriaan zat tegenover mij op kantoor. ‘Ik had wat gedronken in de stad met mijn vrienden van voetbal. Ineens was er op straat ruzie. Wij waren allemaal dronken. Het enige dat ik heb gedaan is mensen uit elkaar halen. Twee uur later loop ik door de Poelestraat en word ik ineens aangehouden.’ De politie was in het proces-verbaal niet erg duidelijk over de manier waarop zij bij Adriaan terecht kwamen. Er was door de centralist van de politie, die live verbinding had met een camera, een signalement gegeven na de vechtpartij van iemand met een pet op en een leren jas aan. Adriaan had een leren jas aan en een pet op en omdat hij voldeed aan het signalement werd hij aangehouden. De kans op een vergissing leek mij groot. Maar de beelden van de vechtpartij waren opgenomen en wij konden die inzien bij het openbaar ministerie.

Adriaan kwam met een rood hoofd naar buiten. We hadden samen de beelden bekeken. Midden in beeld, haarscherp, was te zien hoe Adriaan iemand vol in het gezicht sloeg en daarna wegliep. Geen twijfel mogelijk. De volgende dag moest hij tegelijk met zijn vijf vrienden voorkomen. Die hadden allemaal hun aandeel bekend.

Adriaan besloot niet naar de zitting te gaan en mij als gemachtigde te sturen. Dan zou de rechter hem in ieder geval niet zelf van de beelden kunnen herkennen.

Op de zitting stond de dvd-speler al klaar. De vier die wel aanwezig waren, wonden er geen doekjes om. Schuldig. De officier van justitie voelde daarom niet de behoefte de beelden te tonen. In mijn pleidooi voerde ik aan dat het aan de hand van het proces-verbaal niet duidelijk was waarom Adriaan als verdachte werd aangemerkt en dat op die manier de kans op een vergissing aanwezig is. Immers een pet en een leren jas zie je wel vaker in de stad. Vrijspraak, zei de rechter.

Voel ik me daar slecht over? Nee. Ik heb een rol binnen het systeem. Als ik die rol niet goed vervul, werkt het systeem niet en dit soort zaken komen zelden voor. Maar er hoeft niet geklaagd te worden over ons systeem. Van alle systemen die op de wereld bestaan, vind ik dat het onze het uitstekend doet. Ondanks de fouten.

Heiko Eckert is vaste columnist voor de daklozenkrant van Noord-Nederland, De Riepe.

Terug naar het nieuwsoverzicht