Print pagina

De Riepe maart 2010'Hoe overtuig je de rechter?'

Tekst: Heiko Eckert

Hoe overtuig je de rechter? Welke middelen moet je in de strijd gooien? In iedere zaak is dat weer opnieuw een afweging. De vorm telt ook. Ook bij rechters. Om tijdens een pleidooi enigszins te blijven boeien is het ook belangrijk om je handen te gebruiken. Daarmee kun je in gebaar onderstrepen wat je zegt.

Bij sommige advocaten gaat de vorm voor alles. Een zitting waarbij een medeverdachte van mijn cliënt Anthony door zo'n advocaat werd verdedigd, vergeet ik niet snel.  Anthony was een Antilliaanse jongen van negentien. Ondanks zijn leeftijd had hij al zo veel schulden opgebouwd dat hij de komende jaren alleen maar op de vlucht moest voor deurwaarders. Hij had wel een baantje, maar na aftrek van zijn vaste lasten kon hij dan net de rente op zijn schulden betalen. Daarom leek het zo mooi toen Mario hem een aardig bedrag bood als hij eens wat bolletjes wilde slikken. De vlucht van en naar Curaçao was ook nog eens gratis.

Anthony slikte. Op Schiphol werd hij direct ingerekend. Er liep al lange tijd een onderzoek naar de transporten die Mario organiseerde. En nu moesten ze tegelijk voor de rechterbank verschijnen. Anthony de schlemiel en Mario de grote boef.

Mario had voor zijn rechtsbijstand gekozen voor een advocaat die ik tot die dag alleen kende van gezicht. Wij groetten elkaar altijd, maar dat was meer mompelend dan van harte. Eigenlijk hoorde ik hem ook nooit praten in de advocatenkamer. Hij leek altijd boos of in gedachten verzonken. Qua verschijning wel een bijzondere collega. Ik zou geen ruzie met hem willen krijgen. Dat gold nog meer voor zijn cliënt Mario. Een brede Antiliaan van zeker twee meter. Het was een mooi koppel zo in de rechtszaal.

De officier van justitie had een zeer redelijke eis in het geval van Anthony. Aan de ene kant de vergelding en aan de andere kant wel begrip voor zijn problemen. Hij kwam tot een eis van twaalf maanden waarvan een deel voorwaardelijk. Daar kon ik in alle redelijkheid niet veel op afdingen. Bij Mario tapte de officier uit een ander vaatje. Het was al de zoveelste keer dat Mario zich voor de rechter moest verantwoorden. De maat was vol. Veel eerdere veroordelingen en de verantwoordelijkheid voor meerdere drugstransporten. Mario hoorde acht jaren eisen.

De advocaat van Mario begon met ingehouden woede over de eis aan zijn pleidooi. Natuurlijk had Mario fouten gemaakt, maar acht jaar gevangenisstraf? Dan zou hij veertig zijn als hij uit de gevangenis kwam? En wat zou hij dan nog moeten doen met zijn leven? ACHT JAAR?

De advocaat leek te ontploffen. Hij zwaaide met zijn armen en zijn stem bulderde door de zaal. Ik hoorde hem de rechtbank wijzen op een artikel in ons wetboek dat geen enkel verband had met deze zaak. Het ging meer om de vorm. De advocaat viel ineens stil. Hij stond inmiddels achter zijn immense cliënt en had zijn handen op zijn schouders. Hij keek de officier van justitie indringend aan en riep wederom: "Acht jaar? Moet deze jongen acht jaar zitten? Deze jongen?"

En toen gebeurde het. Om die laatste woorden kracht bij te zetten gebruikte hij zijn handen. Hij gaf zijn cliënt een harde en duidelijk hoorbare klets op zijn achterhoofd. Zonder enige verandering in gezichtsuitdrukking knikte het hoofd van Mario voorover en veerde net voordat hij de tafel zou raken, net zo makkelijk terug. Ik kon mijn ogen niet geloven. Met open mond keek ik snel naar de rechtbank of zij het ook hadden gezien. Maar dan ben je bij rechters aan het verkeerde adres. Die geven nergens blijk van. Tenminste niet tijdens de zitting. Dat doen ze pas bij het vonnis. Mario kreeg zes jaren in plaats van acht. Dat kon niet aan de inhoud van het pleidooi gelegen hebben. Zou het dan toch de vorm zijn geweest? Die ferme klap op het achterhoofd.

Ik houd het toch altijd in gedachten. Stel dat ik er ooit met de inhoud niet meer uitkom dan kan het zijn dat ik ook eens uithaal. Maar dan wel bij een wat kleinere verdachte.

Heiko Eckert is vaste columnist voor de daklozenkrant van Noord-Nederland, De Riepe.

Terug naar het nieuwsoverzicht