Print pagina

De Riepe april 2011'Wat is rechtspraak waard?'

Tekst: Heiko Eckert

Op mijn laatste columns voor de Riepe heb ik veel reacties gehad. Mijn dank daarvoor. Over mijn columns het volgende. De columns die ik schrijf zijn nooit een volledige weergave van zaken. Dat mag niet als geheimhouder en daarnaast kan het eenvoudig weg niet in een stuk van zeshonderd woorden. Soms zit het wel dicht tegen de werkelijke zaak aan. Maar ik schrijf de columns ook eerlijk gezegd niet met het doel om verslag te doen van een zaak. Ik hoop dat ze een beetje inzicht geven in wat er zich afspeelt in een rechtbank. Dat de crimineel niet bestaat. Iedere zaak, iedere verdachte is anders. De beslissingen die rechters moeten nemen zijn niet eenvoudig. We zijn niet bezig met een groepje wereldvreemden in toga een toneelstuk op te voeren. Het verhaal van honderd woorden in de krant is niet het hele verhaal. Hoe lekker het ook wegleest. Uit de reacties die ik krijg, blijkt mij dat mensen bij een iets genuanceerdere weergave toch ook de verdachte soms kunnen begrijpen of medeleven voor de verdachte kunnen opbrengen. Soms ook niet. Maar uit alle reacties blijkt dat men zich een mening vormt en beide kanten van een zaak ziet. En dat vind ik leuk, maar het is ook belangrijk.

Natuurlijk moet u zich door mij ook geen zand in de ogen laten strooien. Ik werk voor de boeven. Tenminste zo leg ik het altijd aan kinderen uit. Dus ben ik niet objectief. Ik heb mijn werk goed gedaan als de boef er goed vanaf komt. Maar als de vermogenscriminaliteit onder jongeren stijgt, dan zit daar ook dat jongetje van twaalf tussen die een ijsje krijgt van zijn vriendje dat gestolen blijkt te zijn (echt gebeurd). En zijn veroordeling voor heling van een ijsje staat gewoon in de statistieken. Tegelijkertijd zit daar een jongen van veertien bij die een bejaarde man mishandelt en berooft terwijl de man zijn hondje uitlaat. De meeste verdachten zijn geen gewetenloze criminelen. Ook al is dat het beeld dat er doorgaans bestaat. Dat beeld wordt door de media en politici graag gebruikt. Het verkoopt makkelijk. Maar voor de andere kant van het verhaal zijn wij er. De advocatuur.

Er wordt de komende jaren verder bezuinigd op gefinancierde rechtsbijstand voor mensen met een laag inkomen. Dan is het beeld van echte keiharde criminelen tegenover keurige belastingbetalende burgers, iets dat politici nog vaak zullen gebruiken. Ik hoor ze nu al zeggen: "Criminelen die met de politie in aanraking komen, moeten vanaf nu zelf hun advocaat maar betalen." Niemand stemt tegen. Indachtig de krant ziet men Bram Moszkowicz en een veertienjarige die op zijn scooter achter bejaarden aangaat. Het merendeel van de advocaten lijkt niet op Bram Moszkowicz en verdachten zijn er in allerlei soorten en maten. Iedere verdachte moet de mogelijkheid hebben zich te laten bijstaan door een advocaat. Niet alleen de verdachten met een hoop geld maar ook de dakloze die verdacht wordt van de diefstal van een fiets en het daar niet mee eens is.

Goede en toegankelijke rechtsbijstand is van essentieel belang. Een rechtstaat kun je niet wegzetten als een kosten-batenanalyse. Ik hoor altijd alleen maar prietpraat over de kosten. Nooit over de opbrengst. Je zult maar net diegene zijn die onterecht wordt aangehouden. Of diegene die door onoplettendheid een dodelijk verkeersongeval veroorzaakt. En gelooft u mij, dat kan iedereen overkomen. Wat is goede rechtsbijstand u dan waard? Hoeveel tijd wilt u dat een rechter dan voor uw zaak heeft? Zou u het fijn vinden wanneer u zonder advocaat in tien minuten mag uitleggen waarom u die fietser niet heeft gezien en of u daar spijt van heeft? Want daar gaat het wel naartoe.

In mijn columns hoop ik dat u leest dat het in een zittingszaal niet gaat om een bijeenkomst van wereldvreemden in een toga, maar dat iedere zaak twee kanten heeft en dat er veel op het spel staat. Iemands vrijheid. Ik hoop dat u aan mijn columns denkt als u weer hoort over bezuinigingen op de rechtspraak en de gefinancierde rechtsbijstand.

Heiko Eckert is vaste columnist voor de daklozenkrant van Noord-Nederland, De Riepe.

Terug naar het nieuwsoverzicht